Euthanasie Stop - http://www.euthanasiestop.be

... euthanasie uitbreiden tot kinderen en mensen met dementie ?

Uitgebreid zoeken OK
Euthanasie Stop > Een tirannie kan men enkel bestrijden door op te houden bang te zijn.

Een tirannie kan men enkel bestrijden door op te houden bang te zijn.

Ingediend op 15/05/2013 om 10.48 uur  Categorie Mening van zorgverleners

  • Imprimer

Kristel VAN LANDUYT Kristel VAN LANDUYT
Reumatoloog

Het is beangstigend om vast te stellen dat in onze wereld de overheden steeds minder bereid zijn om het menselijk leven te beschermen. Het onderling doden van burgers wordt soms, met een moreel sausje bedekt, wettelijk georganiseerd. Sausjes zoals: sommige mensenlevens zijn niet (meer) levenswaardig. Of meer algemeen: het menselijk leven is een vervuiler, "ballast" voor het milieu en moeder aarde. Of ook: het menselijk leven is een probleem wegens "te veel" mensen. Stilaan begint het dan ook uit de media duidelijker te klinken: volg het goede voorbeeld, laat jezelf op tijd verdwijnen! Geloof vooral niet in je eigen leven! En als je goed luistert hoor je de echo: "En behandel de ander als jezelf."

De toonaangevende groepen, die euthanasie verdedigen of als voorbeeld bejubelen, spreken doorgaans niet vanuit religieuze mensbeelden. Die zijn in hun discours automatisch irrelevant. Ethisch handelen met religieus motief is daarbij impliciet sektarisch, marginaal, onrechtvaardig of zelfs gevaarlijk. En niet alleen God wordt ontkend. Elke transcendentie van het menselijk bestaan wordt doodgezwegen: wat zou de mens méér zijn dan een verzameling biochemische processen? Anderzijds gaan zij er groot op allerlei waarden te hebben en deze te verdedigen, zoals de mensenrechten of het zelfbeschikkingsrecht, en de verdediging van al wat "waardig" is. Waarom deze biochemische processen goed of waardig zijn wordt niet uitgelegd. Welke waarde zou men trouwens moeten hechten aan de uitleg van een zuiver biochemisch proces hierover?

Misschien is de grond voor deze opstelling wel eenvoudig. Het is namelijk toch handiger om niet in God en in de overwinning van de laatste rechtvaardigheid te geloven, als mijn daden daarmee contrasteren? Het is toch handiger om mijn ingeboren interesse voor het religieuze te verdringen of te ontkennen, als ik geen zin heb om mijn eigen belang te moeten inperken voor dat van de anderen, zoals een transcendent mensbeeld dat vraagt? Als ik bijvoorbeeld vind dat er niet te veel anderen op de wereld moeten komen –of blijven– omdat ik dan met hen moet delen? Als ik het leven van anderen liever niet verdedig, omdat het voor mij niet nuttig is ...

In dit soort houding valt de menselijke eindigheid en de beleving van het lijden, bij mezelf of anderen, uiteraard moeilijk te plaatsen aangezien er geen enkel eigen voordeel aan verbonden is. Als die houding wordt doorgedreven, kan ze mensen feitelijk of zingevend in zeer moeilijke situaties brengen, die leiden tot de –al dan niet zelfgekozen– dood. In dit spoor neigt de propaganda van ontkenning van transcendentie naar een zekere cultuur van het doden, die maar schamel bedekt wordt door de misleidende term "waardig sterven". Die cultuur wordt weliswaar wat verzwakt door de voorwaarde van individuele keuze om eraan deel te nemen –maar hoe lang nog? Laat de dood zich, als het gif klaarligt, zo gemakkelijk tegenhouden? Als het mogelijk is om straffeloos dodelijk gif bij mensen in de spuiten, weet men dat een mensenleven niet veel meer waard is. Wie zal zich dan nog storen aan kleiner kwaad, zoals het niet precies omschrijven van de gevolgde procedures?

Op korte termijn gaat vergoelijkend denken over euthanasie er echter in bij vele hoofden en men denkt er niet echt diep over na. Het is nog vrij "nieuw", geeft de indruk van vooruitstrevendheid, en het doorzien vraagt tijd. Wennen aan het idee gaat nochtans snel: het spreken erover wordt steeds meer iets alledaags. Maar op middellange termijn kan het niet anders of die vanzelfsprekend aanwezige, opdringerige en eindeloos vermoeiende "goede" dood leidt tot enorme druk op zwakken en zieken en tot verwarring en chaos in de menselijke relaties. Want wat betekent dit alles nu? Je bent in de samenleving niet meer zeker van je leven, vooral in je zwakste perioden. De leefwaardigheid van je leven wordt openlijk in vraag gesteld. Een medeburger gepland doden of daartoe druk uitoefenen heet nu niet altijd meer moord of aanzetten tot moord. Je naaste familie kan plots door een spuitje verdwijnen. Je arts in het ziekenhuis kan iemand zijn die al eens vaker dodelijke spuitjes geeft aan mensen. De lijst van mogelijke gevolgen aan schokkende gebeurtenissen overtreft de scenario's van een hele stapel krimi's. Psychisch kwetsbare mensen komen massaal in nog diepere depressies terecht. En op langere termijn, na het doormaken van veel ellende, gaat allicht iedereen het vroeg of laat inzien: waar zijn we mee bezig? Hoe is het zo ver kunnen komen? Hopelijk moeten we daarop niet nog jaren wachten tot het te laat is, zoals in de tijd van het derde rijk. Ook daar begon alles als een "klein" probleem, enkele politici met "nieuwe" ideeën over de mens ... die hun land, en onvoorstelbaar meer dan dat, op 12 jaar tijd compleet verwoest hebben.

Ik ga echter akkoord met wat prof Persu schrijft, dat er nog voldoende tijd is om te reageren.

Ik hoop dat de politici, en zeker zij die nog beweren in enige vorm van transcendentie te geloven, de moed hebben om voor de waarheid op te komen. Want indien zij hun medeburgers ook maar iets willen gunnen, dienen zij hen allereerst te geven waar ze als mens recht op hebben, en wat zij allicht ook voor zichzelf wensen: respect voor het leven en de vrijheid, de waardigheid een doel op zich te mogen zijn, het recht een wezen te zijn dat verder zoekt dan de dood. Dat betekent ook een positieve inbreng, zoals middelen om ziekte te dragen met de hulp van anderen, ook als het lang duurt en veel zorgen vraagt. Dat betekent mensen aanmoedigen en steunen om voor elkaar te zorgen tot het einde.

Ik hoop ook dat de wereld van de zorg zich meer gaat uitspreken. Euthanasie en zorg gaan namelijk lijnrecht tegen elkaar in, en zijn in mijn ogen en ervaring onverenigbaar. Bij euthanasie spreekt namelijk dezelfde contradictie tussen ontkenning van transcendentie enerzijds, en de bewering "goed" te doen anderzijds. Indien iemand goede zorg geeft, doet hij of zij dit vanuit respect en erkenning voor het leven dat in de patiënt is. Indien een zorgende de overstijgende waarde van het leven ontkent, en alleen denkt aan de biologie en aan zijn eigen gewin, zal dat snel te merken zijn. Maar dat gebeurt meestal niet, want het zorgen met aandacht en gave is veel mensen ingeboren en wordt door hen onderhouden. Je behandelt de patiënt niet als een zak cellen. Je behandelt hem of haar ook niet als een lijk. Als je in zijn gezicht kijkt zie je geen epitheelcellen, maar een levende persoon. Neem een kweek van die cellen: geen enkele ervan kan door ons weer levend gemaakt worden als die dood is. Zo gaat zelfs zijn "biologisch" leven mij dwingend te boven.

Toch zou een zorgende daarna, als het lijden toeneemt, het leven van zijn patiënt eigenhandig moeten stoppen? Zal hij hem alles afnemen wat hij nog heeft en waardoor hij als mens bestaat, ook als dit nog maar kort zal duren? Misschien wel, indien hij zichzelf kan overtuigen dat dit leven geen hogere waarde heeft dan mijn en/of zijn wil, vermeerderd met de som die zal overschieten door het "uitsparen" van zorg. Ook hier geldt eenvoudig: niet een moeilijke "ethische" contradictie, maar eenvoudig de stem van het geweten en de vrije keuze van de potentiële uitvoerders van euthanasie zal de doorslag geven.

Het aantal mensen dat volgens zijn geweten niet wenst te doden, is ongetwijfeld vele malen groter dan het aantal dat wél wenst te doden. Het aantal mensen dat bij zijn sterven in het reine probeert te zijn met zijn eigen leven, de anderen en met God, zal ook groter zijn. Daarom kan euthanasie het uiteindelijk niet halen, tenzij het met steeds grotere opdringerigheid aan de bevolking wordt gepropageerd en vervolgens opgelegd. Dan hoort men zich te herinneren wat Ghandi ooit zei: 'een tirannie kan men alleen bestrijden door op te houden bang te zijn'. Dat zij, die niet bereid zijn medemensen te doden, het daarom laten horen, en hun politieke rechten gebruiken om die dreigende tirannie tijdig een halt toe te roepen.


Auteurs (Alle auteurs)